Yurt dışından vekalet vermek, Almanya’da veya başka bir ülkede yaşayan kişinin Türkiye’deki dava, tapu, miras ve icra işlerini Türkiye’ye gelmeden yürütmesinin en pratik yoludur. Kişi vekaletnameyi bulunduğu ülkedeki Türk konsolosluğunda verebilir. Yabancı bir noterde düzenletmek de mümkündür; ancak bu durumda apostil şerhi ve Türkçe tercüme gerekir. Vekaletnamenin hangi yetkileri içerdiği ise sonraki bütün işlemleri belirler.
ÖZET
Yurt dışında yaşayan kişi, Türk konsolosluğunda randevu alarak vekaletname verebilir. Yabancı noterden alınan vekaletname ise apostil ve yeminli tercümeyle Türkiye’de kullanılır. Boşanma, sulh, feragat ve tapu satışı gibi işlemler için vekaletnamede özel yetki bulunmalıdır. Avukat, dosyayı UYAP üzerinden takip eder; müvekkil Türkiye’ye gelmeden süreci izleyebilir.
Yurt Dışından Vekalet Nedir, Kimler Kullanır?
Vekaletname, bir kişinin başka birine kendi adına hukuki işlem yapma yetkisi verdiğini gösteren resmî belgedir. Almanya, Hollanda, Avusturya veya Fransa’da yaşayan Türk vatandaşları bu belgeyi çoğu zaman Türkiye’deki bir avukata ya da güvendiği bir yakınına verir. Böylece kişi, izin dönemini beklemeden işlerini başlatabilir.
Yurt dışında yaşayanların en sık vekalet verdiği işler şunlardır:
- Boşanma, velayet, nafaka ve mal paylaşımı davaları,
- Yurt dışında alınan boşanma kararının Türkiye’de tanınması,
- Mirasçılık belgesi, mirasın reddi ve tapuda intikal işlemleri,
- Tapuda satış, bağış veya ipotek işlemleri,
- Kiracıyla yaşanan uyuşmazlıklar ve tahliye takibi,
- İcra takibi, alacak davası ve ticari işler,
- Hakkında açılan soruşturma veya ceza davasının takibi.
Bu işlerin her biri farklı yetki gerektirir. Bu nedenle vekaletnameyi vermeden önce hangi işin yapılacağını netleştirmek gerekir. Örneğin yalnız “dava takibi” yetkisi içeren bir vekaletname, tapuda satış için yeterli olmaz.
Yurt Dışından Vekalet Nasıl Verilir?
Yurt dışında yaşayan kişinin önünde iki yol bulunur. Birincisi, bulunduğu ülkedeki Türk dış temsilciliğinde vekaletname düzenletmektir. İkincisi ise o ülkenin noterinde vekaletname düzenletip belgeyi apostil şerhiyle Türkiye’ye göndermektir.
| Konu | Türk konsolosluğu | Yabancı noter + apostil |
|---|---|---|
| Belgenin dili | Türkçe düzenlenir | Yabancı dilde düzenlenir, Türkçe tercüme gerekir |
| Ek işlem | Genellikle ek onay gerekmez | Apostil şerhi, yeminli tercüme ve Türkiye’de noter onayı |
| Randevu | konsolosluk.gov.tr üzerinden | Yabancı noterin kendi düzenine göre |
| Uygun olduğu durum | Konsolosluğa ulaşmak kolaysa | Konsolosluk uzaksa veya randevu bulunamıyorsa |
Konsoloslukta Yurt Dışından Vekalet Düzenletmek
Türk başkonsoloslukları, Türkiye’deki noterlerin yaptığı işlerin önemli bir bölümünü yurt dışında yürütür. Vatandaş, konsolosluğa randevuyla gider ve kimliğini gösterir. Konsolosluk görevlisi vekaletnameyi Türkçe olarak düzenler ve kişi belgeyi görevli önünde imzalar. Konsolosluk ayrıca vekaletnamenin aslını kişiye teslim eder; kişi de belgeyi Türkiye’deki avukatına kargoyla gönderir.
Bu yolun en büyük avantajı, belgenin baştan Türkçe olmasıdır. Dolayısıyla tercüme ve apostil masrafı doğmaz. Ancak randevu bulmak bazı dönemlerde zaman alabilir. Bu yüzden işlem acilse kişi randevu sistemini erken kontrol etmelidir.
Yabancı Noterde Vekaletname ve Apostil
Almanya’da yaşayan kişi vekaletnameyi bir Alman noterine de düzenletebilir. Türkiye ve Almanya, 5 Ekim 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi’ne (Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi) taraftır. Bu nedenle Alman makamının belgeye koyduğu apostil şerhi, ayrıca konsolosluk onayı gerektirmeden belgeyi Türkiye’de kullanılabilir kılar.
Belge Türkiye’ye ulaştıktan sonra yeminli tercüman belgeyi Türkçeye çevirir ve Türk noteri tercümeyi onaylar. Ancak bazı kurumlar, özellikle tapu müdürlükleri, vekaletnamenin biçimi konusunda ek şartlar arayabilir. Bu nedenle kişi, işlemin yapılacağı kurumun şartlarını belgeyi düzenletmeden önce öğrenmelidir.
Almanya’daki Türk Konsoloslukları: Adres, Çalışma Saatleri ve Randevu
Almanya’daki Türk başkonsoloslukları konsolosluk işlemlerinin büyük bölümünü randevuyla yürütür. Randevu, konsolosluk.gov.tr üzerinden T.C. kimlik numarası girilerek alınır. Aşağıdaki tablodaki bilgiler başkonsoloslukların resmî iletişim sayfalarından alınmıştır.
| Başkonsolosluk | Adres | Çalışma / randevu saatleri |
|---|---|---|
| Berlin | Heerstr. 21, 14052 Berlin | Pzt–Cum 08:30–16:30; randevu 09:00–12:00 / 13:00–16:00 |
| Essen | Am Zehnthof 55, 45307 Essen | 08:30–16:30; randevu 09:00–12:00 / 13:00–16:00 |
| Hamburg | Tesdorpfstrasse 18, 20148 Hamburg | Pzt–Cum 08:30–12:30 / 13:00–17:00; randevu 09:00–12:00 / 13:00–16:00 |
| Hannover | An der Christuskirche 3, 30167 Hannover | Pzt–Cum 08:30–12:30 / 13:00–17:00; randevu 09:00–12:00 / 13:00–16:00 |
| Karlsruhe | Rintheimer Str. 82, 76131 Karlsruhe | Pzt–Cum 08:30–16:30; randevu 09:00–12:00 / 13:00–16:00 |
| Mainz | An der Karlsschanze 7, 55131 Mainz | Pzt–Cum 08:30–16:30; randevu 09:00–12:00 / 13:00–16:00 |
| Münster | Lotharinger Strasse 25/27, 48147 Münster | Pzt–Cum 08:30–17:00; başvuru 09:00–12:00 / 13:00–16:00 |
| Nürnberg | Regensburger Str. 69, 90478 Nürnberg | Pzt–Cum 09:00–12:00 / 13:00–17:00; randevu 09:00–12:00 / 13:00–16:00 |
Düsseldorf, Frankfurt, Köln, Münih, Stuttgart ve Kassel’de de Türk başkonsoloslukları bulunur. Bu temsilciliklerin güncel adres ve saatlerini kendi sitelerinden kontrol etmek gerekir: Düsseldorf, Frankfurt, Köln, Münih, Stuttgart, Kassel. Vatandaş, ikamet ettiği posta koduna göre görevli başkonsolosluğa başvurur.
Randevu Sistemi Nasıl İşler?
Başkonsolosluklar vekaletname gibi noterlik işlemlerini randevuyla yürütür. Hamburg Başkonsolosluğu, sitesinde randevu almadan gelinmemesi uyarısına yer verir. Bununla birlikte bazı başkonsolosluklar belirli işlemleri randevusuz kabul eder. Örneğin Hannover ve Münster başkonsoloslukları; e-Devlet şifresi, adres beyanı, tebligat teslimi, tercüme tasdiki ve imza-mühür tasdiki için randevu aramadığını belirtir.
- konsolosluk.gov.tr adresine girin ve “Türk Vatandaşları İçin Konsolosluk İşlemleri” bölümünü seçin.
- T.C. kimlik numaranızı yazın; Mavi Kart sahibi değilseniz ve numaranızı bilmiyorsanız Hannover Başkonsolosluğu bir yakınınızın numarasının kullanılabileceğini belirtir.
- Ülkeyi, başkonsolosluğu ve “noterlik” işlemini seçin.
- Uygun gün ve saati seçin, randevu bilgisini kaydedin.
- Randevu günü kimliğinizi ve vekaletnamede yer alacak bilgileri yanınızda götürün.
Almanya’daki başkonsoloslukların sayfalarında 7 gün 24 saat hizmet veren Konsolosluk Çağrı Merkezi numarası olarak +49 30 56 83 73 099 yer alır. Hannover Başkonsolosluğu ayrıca +90 312 292 29 29 numarasını da gösterir. Bazı temsilcilikler ücreti nakit almaz; örneğin Stokholm Büyükelçiliği ödemenin vezne.konsolosluk.gov.tr üzerinden kartla yapıldığını belirtir.
Diğer Ülkelerdeki Konsolosluklar
Hollanda, Avusturya, Belçika, Fransa, İsviçre veya İngiltere’de yaşayan vatandaşlar da aynı sistemi kullanır. Kişi, konsolosluk.gov.tr üzerinden ülkeyi ve temsilciliği seçerek randevu alır. Her temsilciliğin adresi, saatleri ve ücret tarifesi kendi sitesinde yer alır. Türk dış temsilciliklerinin tam listesine Dışişleri Bakanlığı sitesinden ulaşılabilir.
Yurt Dışından Vekalet Verirken Özel Yetkiler
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 74. maddesi, bazı işlemleri vekaletnamede açıkça yazılmış olma şartına bağlar. Sulh, davadan feragat, davayı kabul, yemin teklifi ve başkasını vekil tayin etme bunlara örnektir. Ayrıca boşanma gibi kişiye sıkı sıkıya bağlı davalarda da vekaletnamede bu davaya ilişkin açık yetki aranır.
Bu nedenle kişi, konsoloslukta yalnız “genel dava vekaletnamesi” istemekle yetinmemelidir. Hangi işin yapılacağını görevliye açıkça söylemelidir. Örneğin anlaşmalı boşanma için vekaletnamede anlaşmalı boşanma davası açma, protokol imzalama ve gerekirse feragat yetkisi bulunmalıdır.
| İş | Vekaletnamede bulunması gereken |
|---|---|
| Boşanma davası | Boşanma davası açma ve takip, gerekirse sulh, feragat ve kabul yetkisi |
| Yurt dışı boşanmanın tanınması | Tanıma/tenfiz davası açma ve nüfusa tescil işlemleri |
| Tapuda satış | Taşınmazın bilgileri, satış yetkisi, bedel ve tahsil yetkisi |
| Miras işleri | Mirasçılık belgesi alma, intikal, gerekirse mirası reddetme yetkisi |
| Ceza dosyası | Soruşturma ve kovuşturma evrelerinde müdafilik, dosya inceleme |
Varsayımsal örnek: Köln’de yaşayan bir kişi, konsoloslukta yalnız “her türlü davayı takip” yetkisi veren bir vekaletname düzenletsin. Avukat dava sırasında eşle sulh görüşmesini sonuçlandırmak istesin. Vekaletnamede sulh yetkisi bulunmadığı için avukat bu işlemi yapamaz. Kişi bu durumda yeni bir vekaletname için yeniden randevu almak zorunda kalır.
Tapu İşlemleri İçin Yurt Dışından Vekalet
Tapu işlemlerinde vekaletnamenin içeriği daha da önem taşır. Vekaletname; taşınmazın ili, ilçesi, ada ve parsel bilgisini ve yapılacak işlemi açıkça göstermelidir. Tapu müdürlükleri vekaletnamenin biçimine ilişkin ek şartlar da arayabilir. Bu nedenle kişi, randevudan önce bu şartları ilgili tapu müdürlüğünden veya konsolosluktan öğrenmelidir.
Berlin Başkonsolosluğu bünyesinde Tapu ve Kadastro Temsilciliği de bulunur. Temsilcilik, resmî sayfaya göre online randevu vermiyor; randevu talebi, taşınmaz bilgileriyle birlikte berlintapu@tkgm.gov.tr adresine e-postayla iletiliyor. Miras ve tapu işlemlerinin ayrıntılarını yurt dışından miras ve tapu işlemleri yazısında ayrıca ele alıyoruz.
Yurt Dışından Vekaletle Dava Takibi Nasıl Yürür?
Avukat vekaletnameyi aldıktan sonra dosyayı UYAP sistemi üzerinden takip eder. Dilekçeleri hazırlar, duruşmalara katılır ve tebligatları alır. Müvekkil de e-Devlet üzerinden dosyasının bir bölümünü görüntüleyebilir. Hannover, Essen ve Münster başkonsoloslukları, sayfalarına göre e-Devlet şifresini randevusuz veriyor.
Avukatın duruşmaya katılması çoğu dosyada yeterlidir. Ancak mahkeme bazı durumlarda tarafı bizzat dinlemek isteyebilir. Anlaşmalı boşanmada hâkimin eşleri bizzat dinlemesi buna örnektir. Böyle durumlarda kişi ya Türkiye’ye gelir ya da mahkeme, kanunun izin verdiği hâllerde ses ve görüntü aktarımı veya istinabe yolunu değerlendirir. HMK’nın 149. maddesi duruşmaya ses ve görüntü aktarımıyla katılmayı düzenler.
Varsayımsal örnek: Stuttgart’ta yaşayan bir kadın, Türkiye’de çekişmeli boşanma davası açmak istesin. Konsoloslukta özel yetkili vekaletname versin ve avukatı davayı açsın. Tanıklar Türkiye’de dinlensin, kadın ise duruşmalara katılmadan süreci avukatı aracılığıyla izlesin. Karar kesinleşince avukat nüfus kaydının güncellenmesini de takip etsin. Çekişmeli davanın aşamalarını çekişmeli boşanma davası nasıl açılır yazısında anlatıyoruz.
Yurt Dışındaki Kişiye Tebligat
Türkiye’deki bir davada karşı taraf yurt dışında yaşıyorsa mahkeme tebligatı yurt dışına gönderir. Bu işlem, Tebligat Kanunu’ndaki yurt dışı tebligat hükümlerine ve ülkeler arasındaki sözleşmelere göre yürür. Yurt dışı tebligat, yurt içindeki tebligata göre çok daha uzun sürebilir. Bu nedenle davacı, karşı tarafın yurt dışı adresini dava dilekçesinde eksiksiz göstermelidir.
Başkonsolosluklar da tebligat teslimi yapar. Hannover ve Münster başkonsolosluklarının sayfalarına göre tebligat teslimi için randevu gerekmez. Ayrıca e-Tebligat adresi edinen kişi, tebligatlarını elektronik ortamda alabilir.
Yurt Dışından Vekalet Verirken Süre, Azil ve Riskler
Vekaletname, vekalet veren azletmedikçe veya ölüm gibi kanuni bir sebep doğmadıkça geçerliliğini korur. Bununla birlikte kişi vekaletnameye bir süre de koyabilir. Vekalet veren, vekaletnameyi istediği zaman noterden veya konsolosluktan azilname düzenleterek geri alabilir.
Özellikle yakınlara verilen geniş yetkili vekaletnameler risk taşır. Satış ve tahsil yetkisi içeren bir vekaletname, kötü niyetli kullanıldığında ciddi kayıplara yol açabilir. Bu nedenle kişi vekaletnamede yalnız gereken yetkileri vermeli ve işlem tamamlanınca vekaletnameyi azletmeyi değerlendirmelidir.
Varsayımsal örnek: Viyana’da yaşayan bir kişi, Türkiye’deki dairesinin kirasını tahsil etmesi için kardeşine geniş yetkili vekaletname versin. Kardeş, aynı vekaletnameyle daireyi satsın. Vekaletnamede satış yetkisi varsa satış geçerli olabilir ve kişinin kardeşine karşı tazminat yoluna gitmesi gerekir. Yalnız kira tahsil yetkisi verilseydi bu risk doğmazdı.
Yurt Dışından Vekalet Sonrası Hangi Yazıyı Okumalısınız?
Yurt dışında yaşayanların Türkiye’deki işleri çoğu zaman birden fazla hukuk alanını ilgilendirir. Aşağıdaki yazılar her konuyu ayrıca açıklıyor:
- Yurt dışında boşandıysanız ve nüfusta hâlâ evli görünüyorsanız: yurt dışı boşanma kararının Türkiye’de tanınması
- Türkiye’de mirasınız veya taşınmazınız varsa: yurt dışından miras ve tapu işlemleri
- Hakkınızda soruşturma veya yakalama kararı olduğunu öğrendiyseniz: yurt dışındayken yakalama kararı ve soruşturma
- Türkiye’de boşanma davası açmak istiyorsanız: boşanma davalarına ilişkin genel sayfa
İzmir’deki İşler İçin Yurt Dışından Vekalet: Bayraklı Örneği
İzmir’de taşınmazı, ailesi veya görülen davası bulunan pek çok kişi Almanya ve diğer Avrupa ülkelerinde yaşıyor. Bu kişiler İzmir’deki işlerini çoğu zaman yaz izinlerine sıkıştırmaya çalışır. Oysa doğru düzenlenmiş bir vekaletname, işin izin dönemini beklemeden başlamasını sağlar.
Varsayımsal örnek: Essen’de yaşayan bir çift, Bayraklı’daki dairelerini kiraya vermiş olsun. Kiracı altı aydır kira ödemesin. Çift, Essen Başkonsolosluğu’ndan randevu alarak İzmir’deki avukata kira alacağı ve tahliye için özel yetkili vekaletname versin. Avukat önce ihtarname göndersin, ardından icra takibi ve tahliye sürecini başlatsın. Çift, dosyanın gelişimini e-Devlet ve avukatından aldığı bilgilerle Almanya’dan izlesin. Kira alacağı ve tahliye süreci için kirasını ödemeyen kiracının tahliyesi yazısına bakılabilir.
Bu örnekte çiftin Türkiye’ye gelmesi gerekmez. Ancak vekaletnamede kira alacağı, icra takibi ve tahliye davası yetkilerinin açıkça yer alması gerekir. Daire ileride satılacaksa satış yetkisi ayrı bir vekaletnameyle verilebilir. İzmir’deki genel hukuk hizmetlerine ilişkin bilgi için İzmir’de avukat ve hukuk bürosu sayfası incelenebilir.
Sorular ve Cevaplar
Türkiye’ye gelmeden avukat tutabilir miyim?
Evet. Bulunduğunuz ülkedeki Türk konsolosluğunda veya apostil şerhli yabancı noter vekaletnamesiyle avukata vekalet verebilirsiniz. Avukat dosyanızı Türkiye’de takip eder.
Konsolosluktan verilen vekalet ne kadar geçerlidir?
Vekaletname, siz azletmedikçe veya kanuni bir sona erme sebebi doğmadıkça geçerlidir. Vekaletnameye süre koyarsanız o süre sonunda sona erer.
Alman noterinden aldığım vekaletname Türkiye’de geçerli mi?
Belgeye apostil şerhi konulmuşsa ve Türkiye’de yeminli tercümeyle Türkçeye çevrilip noter onayı alınmışsa kullanılabilir. Tapu gibi bazı kurumlar ek şartlar arayabilir.
Konsolosluk randevusu almadan gidebilir miyim?
Vekaletname gibi noterlik işlemleri için çoğu başkonsolosluk randevu ister. Bazı başkonsolosluklar e-Devlet şifresi, tebligat ve tercüme tasdiki gibi işlemleri randevusuz yapar. Gitmeden önce ilgili başkonsolosluğun sayfasını kontrol edin.
Boşanma için genel vekaletname yeterli mi?
Hayır. Boşanma davası için vekaletnamede bu davaya ilişkin açık yetki bulunmalıdır. Sulh ve feragat gibi işlemler de ayrıca yazılmalıdır.
Vekaletnamemi nasıl iptal ederim?
Konsolosluktan veya noterden azilname düzenleterek vekaletnameyi geri alabilirsiniz. Azilnamenin vekile bildirilmesi de önem taşır.
Duruşmalara katılmam gerekir mi?
Avukatınız duruşmalara katılır. Ancak mahkeme sizi bizzat dinlemek isterse Türkiye’ye gelmeniz veya kanunun izin verdiği başka bir yolu kullanmanız gerekebilir.
E-Devlet şifresini yurt dışından nasıl alırım?
Başkonsolosluklar e-Devlet şifresi verir. Hannover, Essen ve Münster gibi bazı başkonsolosluklar bu işlemi randevusuz yapıyor; gitmeden önce bağlı olduğunuz temsilciliğin sayfasını kontrol edin.
Sonuç
Yurt dışından vekalet vermek, Almanya’da veya başka bir ülkede yaşayan kişinin Türkiye’deki işlerini zaman kaybetmeden yürütmesini sağlar. Konsolosluk yolu Türkçe belge ve düşük ek maliyet sunar. Yabancı noter yolu ise apostil ve tercüme gerektirir.
Vekaletnamenin içeriği işin sonucunu doğrudan etkiler. Boşanma, sulh, feragat ve tapu satışı gibi işlemler için özel yetki gerekir. Bu nedenle kişi, randevuya gitmeden önce hangi işin yapılacağını ve vekaletnamede hangi yetkilerin yer alacağını netleştirmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, somut olaya özgü hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır.
